Hola chico´s y chica´s!!!

Nuestro professor de espanol dice nececitamos practicar en espanol cuando yo escribo mi historia! Hhaha dus bij deze!! Jaa we hebben goed geoefend! Sorry te lang geleden dat ik geschreven heb! Maar we hebben het zoo druk gehad hier, dat de site er even bij ingeschoten is! Maar hup, op voor de herkansing!
Het is wel grappig, misschien hebben jullie zondag 3 op reis gezien (met Chris Zegers) die een tour door Bolivia doet. Hij heeft namelijk Sucre bezocht (o.a. onze school en stamkroeg) en gaat hierna naar Potosi, Uyuni en Chili! Precies deel van onze route, dus wel leuk voor de geintresseerden om terug te kijken via uitzending gemist, hoorde dat het mooie uitzending was!

In ieder geval, na Uyuni, ging onze trip verder naar Potosi. De busrit was verschrikkelijk.. bomvol, heet, hobbelwegen en een oude bus zonder wc en 3 hollandse meiden met een blaas die op knappen stond! (zal ook eens niet haha) dus wij met veel moeilijkheden de buschaufeur laten stoppen en op zoek naar ´´natural toillet´´. Hele bus kwaad, maar goed wij opgelucht.. grap was wel dat de bus 5 min later dus bleek te stoppen... goed communicatie gaat hier dus perfect in Bolivia ;). Goed eenmaal in Potosi, de hoogste stad ter wereld op 4100 m! De mijnen zijn hier zeer bekend vanwege hun history, hier hebben zo´n 80% van de mensen uit Potosi vroeger gewerkt (en nog steeds is het in gebruik) in barre omstandigheden, je wil niet weten hoeveel er hier zijn omgekomen. Ons werd verteld dat er een brug gebouwd kon worden van de botten van de overledene van zuid amerika naar spanje, jee heftig he! Ook werd de gemiddelde arbeider niet ouder dan 35, dan is die al gestorven aan longkanker o.i.d. en kauwen ze hele dag coca om zo de dag maar door te komen. Persoonlijk straalt naar mijn idee de stad ook een beetje zo´n trieste stemming uit.. daarbij ook nog de hoogte maakt het een aparte stad om te bezoeken! Een aanrader om volgende week naar de kijken bij 3 op reis denk ik!
Wij hebben de mijnen niet bezocht, veel nare verhalen over gehoord en het schijnt best ongezond te zijn dus wij zijn op weg gegaan naar Sucre. De stad waar we een maand verblijven!

De busreis naar Sucre ging prima, 3 uurtjes dus goed te doen. Sucre is prachtig! De witte stad wordt het ookwel genoemd, veel witte gebouwen, parkjes, palmbomen, en het doet beetje spaans aandenken.
Eenmaal gearriveerd werden we opgewacht door Stay in Sucre. Zij brachten ons naar ons gastgezin, spannend! Maar dit gezin is echt superleuk. Het is een echt boliviaans huisje met 3 families inclusief! Druk en levendig dus! Wij wonen bij een van de gezinnen bestaande uit moeder Edmy, zus Carla (met zoontje Nicolas en dochter Rafaella), broer Poalo, Diego, en zusje Sara. Dan woont er nog een broer van Edmy genoemd Filipo, een grapjas. En niet te vergeten Cognac de hond en tig katten! De familie zit wat ingewikkeld in elkaar, ze wonen bij elkaar maar hebben verschillende vaders en half broers en zussen.. dus het is even puzzelen voor we het door hadden...
We hebben hier ons eigen hutje met eigen bed en badkamer, dus kan niet beter! Smiddags eten we mee warm. Dat is hier heel normaal, iedereen komt thuis voor de lunch met de family. Het was voor ons even wennen, grote typisch bolivaanse maaltijden met het hele gezin in het spaans, maar een perfect oefening voor ons spaans!
Het eerste weekend was gelijk bijzonder. Het was tijd voor verkiezingen vd rechtbank en dat betekend geen alcohol aan mensen schenken en na elven van je alleen nog maar alleen of met zn tweeen over straat om rellen te voorkomen. De zondag zelf mocht er geen verkeer op straat zijn en geen activiteiten, duswel een rustig dagje. We hebben s´avonds met nog 2 andere nederlanders de we in Potosi ontmoet hadden, ´´florin´´, ons favo restaurantje ontdekt waar als enige bruin brood en heerlijke cappucinno en sapjes te verkrijgen zijn, echt heerlijk even! En waar de kroketten, bitterballen, vlaflip en appelflappen op te kaart staan! (het wordt namelijk gerund door 3 nederlanders) dus beetje NL is hier niet ver te zoeken!
Verder zijn we druk geweest met onze spaanse lessen op school´´ Fenix´´. ´We hadden echt een superleuke leraar genaamd Grover en ons spaans is zeker verbeterd! We zijn er nog lang niet, maar hebben er veel nuttigs geleerd! Ook hebben ze kooklessen en danslessen en onze laatste dag hebben we zelfs een klein kadootje gekregen, beide supermooie sjaal, echt lief! Grover had ook echt superveel interessante verhalen over de cultuur van Bolivia dus dat was zeker boeiend! Zo schijnt er iets te zijn in de buurt van La Paz waar kerkhoven worden geroofd, en mensen een schedel van een onbekende in huis zetten om te eren.. how weird! of ´´onderdelen´´ van een lijk te verkopen voor medisch studenten.. per stuk verkrijgbaar! ;) okee.. in Bolivia kan dus alles volgens onze leraar haha...

We zijn ook de volgende dag naar onze projecten gegaan. Eerst met Astrid mee naar het weeshuis en de volgende dag was het tijd voor het ziekenhuisje.
Het weeshuis was bijzonder! Astrid heeft hier 4 weken gezeten, ik heb er ook een dag meegelopen, echt superlieve kindjes. Ook natuurlijk wel beetje triest, het idee dat het allemaal weesjes zijn, sommige gevonden in de bosjes of afgeleverd raakt zeker! Sommige hebben problemen met praten of zijn onderontwikkeld door bijv. slechte bevalling of niet goed gevoedt voordat ze in het weeshuis kwamen. Echt sneu.. maar het weeshuis is echt netjes en mooi. Ze worden daar goed verzorgd en er gewerkt wordt daar zeker, dat is me wel opgevallen! De kindjes hier zijn ook echt supermooi, al die mooie kleurtjes en donkere koppies en ogen, echt prachtig.. we zeiden al.. we zouden ze bijna meenemen naar NL! Nog meer liefhebbers?? ;)
Het ziekenhuisje was ook zeker een ervaring, daar zat ik dan 4 weken. Voor de geintresseerden: Het ligt iets buiten het centrum, dus de mensen die komen zijn echt autentiek, wat armer en kennen minder faciliteiten thuis. Het was eigenlijk meer soort healt centre idee. Geen operaties of bevallingen, maar alleen mogelijheden tot consulten, een verpleegpost, apotheek, tandarts en lab. Best veel nog, maar voor de echte grote operaties moest er doorverwezen worden. Dus daar heb ik hier niet veel van gezien.
Wat hier echt superveel voorkomt is gastritis, (niet gek met de keuken hier), respiratiore klachten, wonden-ongelukken en diabetes en caries bij de tandarts (ook niet gek als je ziet hoeveel suiker en zoetigheid er genomen wordt). Ook superveel jonge meiden die zwanger blijken te zijn. Dat is hier echt veel! Heb zoveel jonge moeders zien lopen, niet normaal en dat zie je dan later weer terug inderdaad in het weeshuis. Apart is dat de patient een consult koopt voor 1 euro, dan mag hij naar de dokter. Deze schrijft standaart antibiotica voor (echt resistentie is hier niet normaal zo) hierna koopt de patient bij de apotheek zijn eigen spuit, medicijnen en gaat naar de verpleegpost. Dit wordt bij bijna alle patienten IM gespoten op beetje aparte manier... Ook IV medicatie, alles wordt bij elkaar in een spuit gegooit (dus interacties.. nog nooit van gehoord) en hup gelijk in vat gespoten.. voelt de patient zich beetje warm.. dan is er een momentje tijd voor rust.. en hup de rest erin.. bij ons gaat dit veel langzamer en via infusie.. maar das hier dus niet het geval! beetje wennen moet ik zeggen!
Ook komen ze voor een verkoudheid of klein wondje gelijk naar het ziekenhuis.. (zou je bij ons niet zien) en idd weer gelijk, hup AB erin! Ook heb ik vele keren gezien dat ze niet weten waarvoor patienten komen, zegt de ene dokter wat anders dan de ander en wondverzorging.. dat haalde me wel beetje bloed onder de nagels vandaan hier. Elke wond wordt hetzelfde verzorgd, wat voor wond het ook is. Jodium, nitrozalf en droge gazen.. that´s it.
Nog wat grappige- maar eigenlijk te erge dingen:
- iemand met een te grote wond wordt naar huis gestuurd met ´´´ga eerst maar douchen, kom vanmiddag maar terug´´.
- gaat je mobieltje af tijdens het wondverzorgen, gewoon opnemen!
- ze hier standaard uren kunnen hangen en niets doen op het werk als er geen patienten zijn.
- droge theedoeken heel normaal zijn ipv verbandrolletje
- ze alleen kwikthermometers hebben voor onder de oksel.. echt onbetrouwbaar... mijn projectbijdage had dus als snel een doel! Een oorthermometer!
Heb hier serieus wonden gezien, echt enorm.. met name diabetici ulcera´s zijn echt heftig.. dan weet je gewoon die gaat z´n benen verliezen.. heftig! Zo heb ik een tijdens een huisbezoek een been met ulcera gezien, grootte een heel onderbeen, die zo´n halve week niet meer verzorgd was.. in echt een smerig huis, stinken, zonder ventilatie, 30 graden, overal doorligplekken, geweekt met moeders afwassopje, materialen bestaande uit alleen maar droge gazen, geen pijnmedicatie (en ik had nog een kleine kater van de donderdag avond)... tja was echt een pretje ja!
Nou zo heb ik nog wel meer verhalen, maar die passen allemaal niet op de site.. denk dat jullie wel beetje beeld hebben. Moet zeggen vergeleken met afrika is het hier echt zo slecht nog niet, daar was het echt 10 keer erger.. maar vergeleken met onze ziekenhuis standaard tja.. is het toch wel anders!
Maar de tijd vliegt, mijn laatste dag heb ik afgesloten met klein kadootje (oorthermometer, handschoenen en wondmateriaal). Nu maar hopen dat ze het gaan gebruiken!

Dus druk druk geweest met werk en school. In onze vrije tijd hebben we natuurlijk genoten van Sucre! De weekenden werden we meegenomen door onze broer naar de leukste plekjes om te stappen. En dat was het zeker! Stappen is hier geweldig! Gemiddeld gezien elk weekend rond 6u thuis, dansen tot we er spierpijn van hebben en de leuke mensen leren kennen! Jaa van bars tot discotheken, van karaokebar tot de Feria (soort kermis).. we hebben echt super genoten! Met het stappen heb je ook echt niet idee dat je in Bolivia zit! Ook zijn we best vaak naar typische dansshow geweest waar onze broer van de family in danst. Het is superleuke dansshow met allemaal stukjes dans en leuke muziek over delen van Bolivia. Echt zoo mooi ook weer!
Ook hebben we nog een echte boliviaanse bruiloft bezocht via een collega. Het schijnt hier namelijk heel normaal te zijn om naar een bruiloft van vreemden te gaan. Dit was wel bijzonder, veel dansen en een enorme bruidstaart en het drinken assortiment was makkelijk, wiskey of ander sterk spul! Tja best slim, geheit dat je bruiloft een succes wordt! Het mooiste was ook wel dat ik nog nooit zo´n lelijk kado heb gekocht voor iemand.. maarja je moet iets meenemen... en aangezien het iets voor de keuken moest zijn, de mooiste lelijkste ovenschool ooit gevonden voor hun! WOW!

We zijn verder nog met de family naar het platteland geweest, leuk tripje! echt traditioneel en ook hier met z´n elven in een auto dat is geen probleem!!
Met Sara hebben we de dansende fonteinen bezocht, echt net als in Barcelona.. prachtige fontein in het donker met allerlei kleurtjes en muziek, echt leuk! Moeder Edmy heeft nog hutspot voor ons gekookt, echt heerlijk! Eerste keer hutspot met 30 graden!
Oma (moeder van Edmy) is op bezoek geweest. Echt gaaf mens! in de 80 maar nog zo fit als een jonge dame! Ze woont in La Paz en was een paar daagjes op bezoek. Maar klinkte zo goed ,misschien gaan we haar nog even opzoeken in La Paz!
Ook hebben we hier voor het eerst Halloween gevierd, grappig! Met pruik en tanden compleet! Wie had dat gedacht!
En een tijdje geleden was het allerheiligen.. dat heet hier Todos Santos en wordt groots gevierd! Hiermee worden de doden herdacht. Er worden fotos in huis gezet van de overledene . Er is een trap van brood waarmee de overledene een dagje kan terugkomen als die binnen het jaar is overleden. De eerste dag wordt gevierd met speciaal brood met gezichtjes, en lekkernijen waar de overledene van hield. Ook wordt dit allemaal meegenomen naar het kerkhof, waar de graven versierd worden met o.a. et eten en brood, er wordt gedronken en gezongen, dus feest! Echt zo anders als onze kerkhoven! De woensdag wordt thuis gevierd met veel drank en ook lokaal eten, dit is de dag waarop de overledene weer teruggaat. Groot festijn dus.. Wij hebben ook kerhoven bezocht, heel apart en super super druk met mensen, dronken mensen, eten, muziek en versiering... echt bijzondere ervaring!
Dan nog de nacht van de museums.. heel leuk! Een nacht met gratis entree tot alle museums.. wij zijn naar een medisch museum en traditioneel bolivaans museum geweest. Volgens mij ben ik nog van alles vergeten wat we nog meer gedaan hebben, maar het is ook zoo veel!
Dus denk dat we het hier maar even bij houden haha.. in ieder geval mag denk ik duidelijk zijn dat Sucre ons heel goed is bevallen. Leuke tijd gehad, leuk gezin, veel gedaan en spaans geleerd op superleuke manier! Zal best even lastig zijn hier afscheid te nemen... Sucre heeft voor mij zeker een bijzonderbetekenis gekregen deze reis! Je voelt je hier ook heel snel thuis, zeker met zo´n leuke familie aan onze zijde!

Nog wat leuke feitjes de Bolivia:
- Het een delicitese is hier een stuk vlees te krijgen (varken met varkenshuid compleet met stoppels) mmmm.... not!
- We hier echt de lekkerste sapjes drinken voor een paar cent!!
- Je hier in Sucre echt veel nederlanders-touristen tegen komt, nooit verwacht!
- Onze oorbellen collectie hier flink is uitgebreidt!
- Vuurwerk wordt het gewoon afgestoken in een menigte, geen probleem! Ja uitkijken geblazen bij fiestas!
- De mensen hier echt vreselijk ongeduldig zijn... zit je net even te lang op de wc, dan wordt er keihard geklopt en de deur wordt gewoon open gedaan.. en het mooie is, zelf zitten ze er superlang op. Ook toeteren, duwen op straat of in de bus... heel typisch.
- Het land waar ze voor het oversteken of voor het instappen in de bus kruisje slaan voor een goede reis.. haha heel vertrouwend!
- je je nagels en manicure laat doen voor 1,50 en 3euro..
- de mensen echt klein en dun zijn... jee shoppen is hier lastig hoor!
- iedereen met je wil dansen in de kroeg...
- ze de grasvelden gaan sproeien als het regent.. heel intelligent ;)
- Desi nog steeds soms beetje doof kan zijn, wat met name in het spaans voor behoorlijk grappige gesprekjes kan leiden... schaam me soms dood.. toch maar aan het hoorapperaat??

Goed, genoeg voor nu denk ik... ons plan was eigenlijk vandaag te vertrekken uit Sucre, de Che chevara route richting Santa Cruz gaan doen, maar helaas is dit niet meer mogelijk. De gids is ziek, dus de tour kan niet doorgaan en andere reisbureaus bieden dit niet aan, dus nu blijven we wat extra daagjes hier in Sucre (ook helemaal niet erg) en dan gaan we donderdag richting Cochabamba! Daar even op bezoek bij een amiga, en daarna door richting La Paz! De verdere plannen volgen daarna weer! Prima, nu hebben we namelijk nog even tijd hier voor onze site, kadootje voor familie te maken en wat inkopen te doen.. hierna begint namelijk het backpacken weer!

Hoe is alles in NL? Gelukkig wordt ik lekker op de hoogte gehouden via de mail, echt superfijn!
Nou veel lieve groetjes allemaal en tot volgende verhaal!!

Adios!!